Σε τροχιά αβεβαιότητας εισέρχεται το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» για την παχυσαρκία, καθώς το υπουργείο Υγείας μετακυλίει το κόστος στις φαρμακευτικές εταιρείες, ζητώντας αναδρομικές επιστροφές 44%, ενώ νέες διαδικασίες φέρονται να μπλοκάρουν την προγραμματισμένη έναρξή του τον Σεπτέμβριο. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί έντονες αναταράξεις στην αγορά φαρμάκου και θέτει εν αμφιβόλω έναν σχεδιασμό που είχε παρουσιαστεί ως κεντρικός άξονας της προληπτικής πολιτικής για μια νόσο με αυξανόμενη επιβάρυνση για τη δημόσια υγεία.
Αναδρομικές επιστροφές 44% και αντιδράσεις
Σύμφωνα με τις προβλέψεις που έχουν τεθεί στο τραπέζι, το υπουργείο Υγείας ζητά από τις φαρμακευτικές εταιρείες να καλύψουν το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» για την παχυσαρκία μέσω μηχανισμού αναδρομικών επιστροφών (clawback) που φτάνει το 44%. Η απαίτηση για τόσο υψηλό ποσοστό επιστροφών, και μάλιστα με αναδρομική ισχύ, προκαλεί εύλογες αντιδράσεις στον κλάδο, ο οποίος κάνει λόγο για αιφνιδιασμό και για επιπλέον οικονομική επιβάρυνση σε μια ήδη πιεσμένη αγορά.
Το μέτρο εντάσσεται στη διαχρονική προσπάθεια συγκράτησης της φαρμακευτικής δαπάνης, ωστόσο εγείρονται ερωτήματα για το κατά πόσο η μετακύλιση του κόστους ενός προγράμματος πρόληψης αποκλειστικά στις εταιρείες μπορεί να διασφαλίσει τη βιωσιμότητά του. Η παχυσαρκία αποτελεί μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας, με αυξημένο κίνδυνο για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακά νοσήματα και άλλες χρόνιες παθήσεις, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την έγκαιρη εφαρμογή παρεμβάσεων.
Στον «αέρα» η έναρξη τον Σεπτέμβριο
Παρά τον αρχικό σχεδιασμό για εκκίνηση του προγράμματος τον Σεπτέμβριο, οι νέες διαδικασίες που τίθενται σε εφαρμογή φαίνεται να λειτουργούν ανασταλτικά. Οι διοικητικές και οικονομικές εκκρεμότητες που απορρέουν από τον τρόπο χρηματοδότησης δημιουργούν καθυστερήσεις, με αποτέλεσμα η έναρξη να βρίσκεται στον «αέρα».
Η αβεβαιότητα αυτή έχει διπλή διάσταση: αφενός επηρεάζει τους παρόχους και τις εταιρείες που καλούνται να προσαρμοστούν σε νέο πλαίσιο, αφετέρου αφήνει μετέωρους τους πολίτες που ανέμεναν την ενεργοποίηση του «Προλαμβάνω» για την παχυσαρκία. Το πρόγραμμα είχε παρουσιαστεί ως εργαλείο πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης, με στόχο τη μείωση των επιπλοκών και της μακροπρόθεσμης επιβάρυνσης του συστήματος υγείας.
Οι ευρύτερες συνέπειες
Η επιλογή να χρηματοδοτηθεί το πρόγραμμα μέσω αναδρομικών επιστροφών 44% εντάσσεται στο υφιστάμενο πλαίσιο υποχρεωτικών επιστροφών της φαρμακοβιομηχανίας προς το Δημόσιο. Ωστόσο, η διεύρυνση αυτού του μηχανισμού σε δράσεις πρόληψης αναμένεται να αναζωπυρώσει τη συζήτηση για τα όρια αντοχής του κλάδου και για τη συνολική στρατηγική χρηματοδότησης της υγείας.
Σε κάθε περίπτωση, η καθυστέρηση ή η αναστολή της έναρξης τον Σεπτέμβριο θα αποτελέσει πλήγμα για έναν σχεδιασμό που είχε τεθεί ως προτεραιότητα. Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο, καθώς θα φανεί αν θα υπάρξει αναπροσαρμογή των όρων ή εναλλακτική λύση χρηματοδότησης, προκειμένου το «Προλαμβάνω» για την παχυσαρκία να περάσει από τον σχεδιασμό στην πράξη χωρίς περαιτέρω εμπλοκές.
