Γένεση του τιμίου και ενδόξου Προφήτου, Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου.
Σύναξη Ζαχαρίου και Ελισάβετ των γεννητόρων αυτού.
«Γέννηση» του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Ευγενίου, Αθανασίου του Παρίου.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος γεννήθηκε με θαυμαστό τρόπο. Ο πατέρας του Ζαχαρίας ήταν ιερέας. Ενώ βρισκόταν στο θυσιαστήριο, παρουσιάστηκε άγγελος και του είπε ότι θα αποκτήσει γιο που θα ονομαστεί Ιωάννης.
Ο Ζαχαρίας δεν πείστηκε, αφού η γυναίκα του εκτός από ηλικιωμένη ήταν και στείρα. Ο άγγελος για την απιστία του, του είπε ότι θα παραμείνει κωφάλαλος προσωρινά. Ο Ζαχαρίας ξαναβρήκε τη φωνή και την ακοή του όταν γεννήθηκε ο Ιωάννης. Εορτάζεται έξι μήνες πριν από τη γέννηση του Κυρίου και αυτό γιατί σύμφωνα με το Ευαγγέλιο είχε γεννηθεί έξι μήνες πριν από τον Χριστό.
Ο Άγιος Ιωάννης είναι ο μόνος άγιος που η εικόνα του βρίσκεται σε όλες τις εκκλησίες στο εικονοστάσι που χωρίζει τον κυρίως ναό από το ιερό. Σύμφωνα με τον καθηγητή κ. Σάββα Αγουρίδη, ο Άγιος Ιωάννης έλαβε αυτή τη θέση ως εκπρόσωπος της Παλαιάς Διαθήκης στη χριστιανική θρησκεία.
• Στη λαϊκή παράδοση ο άγιος αποκαλείται «Αϊ-Γιάννης ο ριγανάς», επειδή αυτή την εποχή ανθεί και συλλέγεται η ρίγανη. Μάλιστα σε μερικές ενορίες η εικόνα του αγίου μαζί με τα άλλα άνθη στολίζεται και με ρίγανη, ο δε ιερέας μαζί με το αντίδωρο μοιράζει και ρίγανη. Αλλά η σημερινή γιορτή του Αγίου Ιωάννη συνδέεται με τις φωτιές και με τις πολύμορφες μαντικές πράξεις.
• Για τις φωτιές ο λαός πιστεύεται ότι παίρνει έναυσμα από τη ρήση του Ευαγγελίου (Λουκ. αΔ 65) «Καθ’ όλην την ορεινήν της Ιουδαίας διελαλούντο πάντα τα πράγματα» και πιστεύει ότι το άγγελμα αυτό έγινε με πυρές από τόπο σε τόπο και αυτό συμβολίζουν οι φωτιές που ανάβονται. Πιθανότερο ωστόσο θεωρείται η ίδια η Εκκλησία, θέλοντας να εξαλείψει ένα από τα πιο ισχυρά παγανιστικά έθιμα, συνέδεσε τη συγκεκριμένη εορτή με αυτή του Αϊ-Γιάννη.
Οι φωτιές του Αϊ-Γιάννη είναι οι πιο γνωστές λατρευτικές πυρές. Τις άναβαν συνήθως την παραμονή της εορτής του αγίου, σε σταυροδρόμια κατά γειτονιές. Η κάθε γειτονιά προσπαθούσε να ανάψει τη μεγαλύτερη φωτιά. Ήταν συνήθεια στις φωτιές αυτές να καίγονται και τα στεφάνια της Πρωτομαγιάς. Μικροί και μεγάλοι πηδούσαν πάνω από τις φωτιές κάνοντας ευχές για υγεία, πλούτο και διώξιμο του κακού. Πίστευαν ότι οι ευχές για καλή υγεία δείχνουν τη συναίσθηση του λαού για την εποχική αλλαγή (αλλαγή ισημερίας).
Σε πολλά μέρη ο άγιος αποκαλείται και Ριζικάρης ή Κλήδονας. Θα πρέπει να θεωρηθεί αναμενόμενη η ενέργεια πρόγνωσης των μελλόντων –με πιο γνωστή αυτή του κλήδονα (κλήδων ονομάζεται ο προγνωστικός ήχος και κατά προέκταση το άκουσμα προφητείας ή οιωνού)– σε μια τόσο κρίσιμη ημέρα, κατά την οποία τιμάται και το θαυμαστό γεγονός της γέννησης του Αγίου Ιωάννη, που είχε αναγγελθεί από πολλούς προφήτες.
Ο Όσιος Αθανάσιος ο Πάριος γεννήθηκε στην Κώστο της Πάρου το 1721. Σπούδασε στη Σμύρνη και στην Αθωνιάδα Σχολή. Διετέλεσε διευθυντής της Σχολής της Χίου. Ανήκει στους δασκάλους του Γένους. Σε ηλικία περίπου ενενήντα ετών αποσύρθηκε στο μονύδριο του Αγίου Γεωργίου Ρευστών, όπου και πέθανε στις 24 Ιουνίου 1813.
Τα στοιχεία είναι από το βιβλίο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ εκδόσεων PLS
