Η συζήτηση για τη μείωση του ΦΠΑ στα τρόφιμα επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, καθώς η ακρίβεια εξακολουθεί να πιέζει τα νοικοκυριά. Μια προσωρινή μείωση του συντελεστή θα μπορούσε να προσφέρει βραχυπρόθεσμη ανακούφιση, χωρίς ωστόσο να αποτελεί πανάκεια για το πρόβλημα των υψηλών τιμών. Όπως επισημαίνει ο οικονομολόγος N. Λιωνής, πρόκειται για ένα συμπληρωματικό εργαλείο πολιτικής, που μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά, αλλά όχι να δώσει οριστική λύση.

Το άμεσο όφελος για τους καταναλωτές

Η μείωση του ΦΠΑ στα τρόφιμα θα είχε ως βασικό στόχο τη συγκράτηση ή και τη μείωση των τελικών τιμών στο ράφι. Σε ένα περιβάλλον όπου οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί δοκιμάζονται, η έμμεση φορολογία στα βασικά αγαθά αποτελεί κρίσιμο παράγοντα διαμόρφωσης του κόστους ζωής. Μια προσωρινή παρέμβαση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «ανάσα» για τα χαμηλότερα και μεσαία εισοδήματα, τα οποία δαπανούν μεγαλύτερο ποσοστό των αποδοχών τους σε είδη διατροφής.

Σύμφωνα με τον N. Λιωνή, μια τέτοια κίνηση μπορεί να περιορίσει τις πιέσεις, ιδίως αν συνδυαστεί με αποτελεσματικούς ελέγχους στην αγορά ώστε η μείωση του φόρου να περάσει πράγματι στον καταναλωτή. Σε διαφορετική περίπτωση, υπάρχει ο κίνδυνος μέρος της ελάφρυνσης να απορροφηθεί στην αλυσίδα διανομής.

Δεν είναι πανάκεια

Ωστόσο, ο ίδιος τονίζει ότι η μείωση του ΦΠΑ δεν μπορεί από μόνη της να αντιμετωπίσει τις βαθύτερες αιτίες της ακρίβειας. Οι τιμές των τροφίμων επηρεάζονται από ένα πλέγμα παραγόντων: το κόστος παραγωγής, την ενέργεια, τις μεταφορές, τις διεθνείς αγορές πρώτων υλών και τις κλιματικές συνθήκες. Σε αυτό το πλαίσιο, μια φορολογική παρέμβαση έχει περιορισμένο χρονικό και ποσοτικό αντίκτυπο.

«Δεν είναι πανάκεια, αλλά συμπληρωματικό εργαλείο», επισημαίνει ο N. Λιωνής, υπογραμμίζοντας ότι απαιτείται συνολική στρατηγική για την ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης και τη σταθεροποίηση των τιμών. Η δημοσιονομική διάσταση επίσης δεν είναι αμελητέα, καθώς η μείωση του ΦΠΑ συνεπάγεται απώλεια εσόδων για τον κρατικό προϋπολογισμό, έστω και προσωρινά.

Τα υπέρ και τα κατά

Στα υπέρ συγκαταλέγεται η άμεση και ορατή ελάφρυνση για τους πολίτες, η ενίσχυση της κατανάλωσης και η πιθανή τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας. Σε περιόδους έντονης ακρίβειας, τέτοιες παρεμβάσεις μπορούν να λειτουργήσουν καθησυχαστικά για την κοινωνία, δείχνοντας ότι η Πολιτεία παρεμβαίνει ενεργά.

Στα κατά, πέρα από τη δημοσιονομική επίπτωση, καταγράφεται η αβεβαιότητα ως προς την αποτελεσματικότητα του μέτρου. Εάν η μείωση δεν αποτυπωθεί πλήρως στις τελικές τιμές, το όφελος περιορίζεται. Επιπλέον, ως προσωρινό μέτρο, δεν αντιμετωπίζει διαρθρωτικά προβλήματα της αγοράς.

Η συζήτηση για τον ΦΠΑ στα τρόφιμα αναδεικνύει το ευρύτερο δίλημμα της οικονομικής πολιτικής: πώς μπορεί να προσφερθεί άμεση στήριξη στους πολίτες χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική ισορροπία. Η προσέγγιση που περιγράφει ο N. Λιωνής αποτυπώνει την ανάγκη για ισορροπία μεταξύ ανακούφισης και βιωσιμότητας. Σε κάθε περίπτωση, η όποια απόφαση θα κριθεί στην πράξη, τόσο από την ανταπόκριση της αγοράς όσο και από την πραγματική επίδραση στο καλάθι του καταναλωτή.

Comments

comments

Διαβάστε επίσης

1.500 φούρνοι έκλεισαν σε τρία χρόνια – πιέσεις για αυξήσεις στο ψωμί7 Οκτωβρίου 2026Αλιεία: Διπλασιάζεται η επιδότηση πετρελαίου έως 32 λεπτά το λίτρο7 Οκτωβρίου 2026Καμπανάκι της Παγκόσμιας Τράπεζας για τη συγκέντρωση στην τεχνητή νοημοσύνη7 Οκτωβρίου 2026Το «μυστικό» του 1%: Πώς ένα μικρό ποσοστό μπορεί να μειώσει την παιδική φτώχεια6 Οκτωβρίου 2026