Σε νέα φάση αβεβαιότητας εισέρχεται το Κυπριακό, καθώς η Άγκυρα επαναφέρει με έμφαση τη θέση περί «κυριαρχικής ισότητας», αμέσως μετά την επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στην Κύπρο. Η τουρκική πλευρά διαμηνύει ότι τα μοντέλα λύσης που έχουν δοκιμαστεί και εξαντληθεί επί δεκαετίες ανήκουν πλέον στο παρελθόν, υποστηρίζοντας πως δεν υπάρχει κοινό έδαφος για επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο που ίσχυε έως σήμερα.
Η παρέμβαση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο ΟΗΕ επιχειρεί να διατηρήσει ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας, εν μέσω παρατεταμένης στασιμότητας. Η επίσκεψη Γκουτέρες είχε στόχο να διερευνήσει τις προθέσεις των εμπλεκομένων πλευρών και να αποτιμήσει τις προοπτικές επανεκκίνησης της διαδικασίας. Ωστόσο, η τουρκική ρητορική δείχνει να απομακρύνει περαιτέρω το ενδεχόμενο σύγκλισης.
Σταθερή γραμμή για «κυριαρχική ισότητα»
Η Άγκυρα επιμένει ότι το πλαίσιο της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, το οποίο αποτέλεσε για δεκαετίες τη βάση των συνομιλιών υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, δεν ανταποκρίνεται πλέον στις «πραγματικότητες στο έδαφος». Κατά την τουρκική θέση, οποιαδήποτε νέα διαδικασία θα πρέπει να αναγνωρίζει την «κυριαρχική ισότητα» των δύο πλευρών στην Κύπρο, προϋπόθεση που η ελληνοκυπριακή πλευρά απορρίπτει ως εκτός του συμφωνημένου πλαισίου.
Η αναφορά ότι «δεν υπάρχει κοινό έδαφος για λύση» αποτυπώνει το βάθος του χάσματος. Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι η διατύπωση αυτή δεν αφήνει περιθώρια για άμεση επανέναρξη συνομιλιών, τουλάχιστον με τους όρους που ίσχυαν μέχρι την κατάρρευση της τελευταίας διαπραγματευτικής προσπάθειας.
Ο ρόλος του ΟΗΕ και οι επόμενες κινήσεις
Ο Αντόνιο Γκουτέρες, κατά την επίσκεψή του στην Κύπρο, επιχείρησε να ενθαρρύνει τα μέρη να αναζητήσουν σημεία σύγκλισης, υπογραμμίζοντας τη σημασία της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο. Παρά τις προσπάθειες αυτές, η τουρκική επιμονή ότι τα προηγούμενα μοντέλα λύσης έχουν εξαντληθεί περιορίζει τις επιλογές της διεθνούς διαμεσολάβησης.
Η Λευκωσία, από την πλευρά της, επαναλαμβάνει τη δέσμευσή της στο συμφωνημένο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, θεωρώντας ότι οποιαδήποτε μετατόπιση εκτός αυτού θα υπονόμευε τη βάση των διαπραγματεύσεων. Η απόσταση μεταξύ των δύο αφηγήσεων καθιστά δυσχερή την εξεύρεση κοινού παρονομαστή.
Γεωπολιτικές συνέπειες
Η εμμονή της Τουρκίας στη «κυριαρχική ισότητα» δεν αφορά μόνο το διαπραγματευτικό τραπέζι, αλλά επηρεάζει ευρύτερα τις ισορροπίες στην περιοχή. Το Κυπριακό παραμένει κομβικό ζήτημα για τις σχέσεις της Άγκυρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και για τη συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο σε θέματα ενέργειας και ασφάλειας.
Με δεδομένη τη δημόσια τοποθέτηση ότι «δεν υπάρχει κοινό έδαφος για λύση», το αμέσως επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν θα υπάρξει διπλωματική πρωτοβουλία ικανή να γεφυρώσει τις διαφορές ή αν το Κυπριακό θα παραμείνει σε παρατεταμένη εκκρεμότητα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη σταθερότητα και τις διεθνείς σχέσεις στην περιοχή.



















