Σε κομβική καμπή εισέρχεται το Κυπριακό, καθώς η αποφασιστικότητα του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες να παραδώσει το ζήτημα με μια διαδικασία σε εξέλιξη δημιουργεί νέα δεδομένα. Η πρόσφατη κινητικότητα γύρω από το Κυπριακό εκλαμβάνεται από διπλωματικούς κύκλους ως μια δυνητική ευκαιρία επανεκκίνησης, ωστόσο την ίδια στιγμή εντείνει τις ανησυχίες ότι μια ενδεχόμενη αποτυχία θα μπορούσε να επιταχύνει την επισημοποίηση της διχοτόμησης.
Η επίσκεψη Γκουτέρες λειτούργησε ως καταλύτης εξελίξεων, επαναφέροντας το Κυπριακό στην κορυφή της διεθνούς ατζέντας. Το ζητούμενο, ωστόσο, παραμένει αν η νέα αυτή ώθηση θα μεταφραστεί σε ουσιαστική πρόοδο ή αν θα εξαντληθεί σε μια ακόμη προσπάθεια χωρίς αποτέλεσμα, επιβαρύνοντας περαιτέρω το ήδη δύσβατο πεδίο των διαπραγματεύσεων.
Η διαδικασία και το διακύβευμα
Ο Αντόνιο Γκουτέρες εμφανίζεται αποφασισμένος να μην αφήσει το Κυπριακό σε παρατεταμένη αδράνεια. Η επιδίωξή του να διατηρηθεί «μία διαδικασία σε εξέλιξη» αποσκοπεί στη διατήρηση ενός διαύλου επικοινωνίας και στη δημιουργία συνθηκών που θα μπορούσαν να επιτρέψουν στα εμπλεκόμενα μέρη να επανέλθουν σε ουσιαστικό διάλογο.
Η στρατηγική αυτή, ωστόσο, εμπεριέχει ρίσκο. Εάν η διαδικασία δεν αποδώσει απτά αποτελέσματα, ο κίνδυνος είναι η στασιμότητα να παγιωθεί και να ενισχυθούν φωνές που θεωρούν τη διχοτόμηση ως ρεαλιστική κατάληξη. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η αποτυχία δεν θα είναι απλώς μια ακόμη χαμένη ευκαιρία, αλλά πιθανός επιταχυντής εξελίξεων που θα δυσχεράνουν περαιτέρω την προοπτική επανένωσης.
Οι κίνδυνοι της στασιμότητας
Η ιστορία του Κυπριακού έχει δείξει ότι τα παρατεταμένα διαστήματα ακινησίας οδηγούν σε τετελεσμένα. Η απουσία προόδου ενισχύει τη δυσπιστία, απομακρύνει τις θέσεις και περιορίζει τα περιθώρια συμβιβασμού. Σε αυτό το πλαίσιο, η αποτυχία της νέας προσπάθειας θα μπορούσε να ενισχύσει την τάση για εναλλακτικές προσεγγίσεις που αποκλίνουν από το συμφωνημένο πλαίσιο λύσης.
Παράλληλα, η διεθνής συγκυρία δεν αφήνει μεγάλα περιθώρια για μακρόχρονες εκκρεμότητες. Η σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο συνδέεται άμεσα με την πορεία του Κυπριακού, γεγονός που προσδίδει επιπλέον βάρος στις πρωτοβουλίες του ΟΗΕ. Η διατήρηση μιας ενεργής διαδικασίας θεωρείται κρίσιμη για να αποφευχθεί η πλήρης διολίσθηση σε ένα καθεστώς de facto διαχωρισμού που με τον χρόνο ενδέχεται να μετατραπεί σε de jure πραγματικότητα.
Ευκαιρία ή αδιέξοδο;
Το ερώτημα που κυριαρχεί είναι αν η παρούσα κινητικότητα θα αξιοποιηθεί ως ευκαιρία ή αν θα εξελιχθεί σε ένα ακόμη επεισόδιο του μακροχρόνιου αδιεξόδου. Η αποφασιστικότητα Γκουτέρες δημιουργεί προσδοκίες, αλλά και αυξημένες απαιτήσεις από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.
Σε κάθε περίπτωση, οι εξελίξεις που έφερε στο Κυπριακό η επίσκεψη Γκουτέρες συνιστούν ένα «δίκοπο μαχαίρι». Μπορούν να ανοίξουν παράθυρο προοπτικής, αλλά μπορούν και να εντείνουν τους κινδύνους της στασιμότητας. Το επόμενο διάστημα θα αποδείξει αν η διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη θα αποτελέσει γέφυρα προς μια βιώσιμη λύση ή προθάλαμο μιας πιο οριστικής διχοτόμησης.



















