Οι ύβρεις δεν μπορούν να κρύψουν την παρακμή

Οι ύβρεις δεν μπορούν να κρύψουν την παρακμή

Με μια ομιλία διάρκειας 30 λεπτών στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ —τη μισή σε σχέση με πέρυσι— ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε να δώσει το στίγμα της εξωτερικής πολιτικής του όχι μέσα από λεπτομερείς προτάσεις, αλλά μέσα από αιχμηρή ρητορική. Στο πιο χαρακτηριστικό σημείο, ο Αμερικανός πρόεδρος αποκάλεσε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο «έναν “εκτός…”», διατύπωση που αρκούσε για να μετατρέψει την αίθουσα σε πεδίο πολιτικών αναγνώσεων: λιγότερος χρόνος, μεγαλύτερη ένταση και ένα μήνυμα αντιπαράθεσης με θεσμούς που συμβολίζουν την πολυμέρεια.

Μικρότερη ομιλία, πιο «σκληρό» μήνυμα

Το γεγονός ότι η ομιλία κράτησε 30’ —τα μισά σε σχέση με πέρυσι— δεν είναι απλώς μια λεπτομέρεια πρωτοκόλλου. Σε μια σκηνή όπου συχνά οι ηγέτες αξιοποιούν τον χρόνο για να αναπτύξουν πρωτοβουλίες, συμμαχίες ή διπλωματικές γραμμές, η συντομία μπορεί να εκληφθεί ως επιλογή συμπύκνωσης: λιγότερη «διπλωματική αφήγηση», περισσότερο πολιτικό σήμα προς εσωτερικό και διεθνές ακροατήριο.

Η αναφορά στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο με απαξιωτικό χαρακτηρισμό («έναν “εκτός…”») εντάσσεται σε αυτή τη λογική. Η ορολογία δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρερμηνειών: πρόκειται για αμφισβήτηση της αξιοπιστίας ή/και της νομιμοποίησης ενός διεθνούς δικαιοδοτικού θεσμού, σε ένα βήμα που παραδοσιακά λειτουργεί ως φόρουμ υπεράσπισης του διεθνούς δικαίου.

Τι σηματοδοτεί η σύγκρουση με διεθνείς θεσμούς

Οι δημόσιες επιθέσεις σε διεθνείς οργανισμούς ή δικαστικούς μηχανισμούς έχουν πάντα πολλαπλά ακροατήρια. Αφενός απευθύνονται στους πολιτικούς συμμάχους και αντιπάλους στο εσωτερικό, ως μήνυμα «εθνικής κυριαρχίας» και απόρριψης εξωτερικών περιορισμών. Αφετέρου λειτουργούν ως σήμα προς κυβερνήσεις και διπλωματικές αποστολές, προϊδεάζοντας για το πόσο «συμβατική» ή «συγκρουσιακή» θα είναι η αμερικανική στάση σε πολυμερείς διαδικασίες.

Σε επίπεδο ΟΗΕ, η επιλογή μιας τόσο επιθετικής φρασεολογίας σε βάρος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο συζητούνται ζητήματα λογοδοσίας, διεθνούς δικαιοσύνης και προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ακόμη και όταν δεν συνοδεύεται από άμεσες αποφάσεις, η ρητορική των ισχυρών κρατών μεταβάλλει το κλίμα: ενθαρρύνει κάποιους, ανησυχεί άλλους και συχνά μετακινεί τη συζήτηση από την ουσία στη σύγκρουση.

Οι συνέπειες στο διπλωματικό κλίμα

Η Γενική Συνέλευση δεν είναι χώρος μόνο για «δηλώσεις αρχών», αλλά και για επαφές στο περιθώριο, ανταλλαγές μηνυμάτων και διαμόρφωση συσχετισμών. Όταν ένα κεντρικό στιγμιότυπο μιας ομιλίας γίνεται ο χαρακτηρισμός ενός θεσμού ως «έναν “εκτός…”», το επίκεντρο μετατοπίζεται: από τις πιθανές πρωτοβουλίες, στις αντιδράσεις και στις ερμηνείες.

Σε μια περίοδο όπου η αξιοπιστία των διεθνών μηχανισμών δοκιμάζεται από παράλληλες κρίσεις και ανταγωνισμούς, η ένταση στον λόγο από το βήμα του ΟΗΕ προσθέτει πολιτικό βάρος στις διαιρέσεις. Και η σύγκριση με πέρυσι —με ομιλία διπλάσιας διάρκειας— υπογραμμίζει ότι αυτή τη φορά το μήνυμα επιλέχθηκε να δοθεί πιο συνοπτικά, αλλά με μεγαλύτερη αιχμή.

Comments

comments

Posts Carousel

Comments

comments

Afieroma.gr

Επισκόπηση απορρήτου

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να σας παρέχουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία χρήστη. Οι πληροφορίες των cookies αποθηκεύονται στο πρόγραμμα περιήγησής σας και εκτελούν λειτουργίες όπως η αναγνώρισή σας όταν επιστρέφετε στον ιστότοπό μας και βοηθώντας την ομάδα μας να καταλάβει ποια τμήματα του ιστότοπου μας θεωρείτε πιο ενδιαφέροντα και χρήσιμα.