Νέο μέτωπο έντασης ανοίγει στις Βρυξέλλες, καθώς η Γερμανία και ακόμη πέντε χώρες προειδοποιούν ότι είναι έτοιμες να μπλοκάρουν τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034. Με κοινή επιστολή τους, θέτουν ως όρο για να δώσουν το «πράσινο φως» να υπάρξουν περικοπές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) και στα Ταμεία Συνοχής, δύο από τους πιο βαρύτατους πυλώνες δαπανών της ΕΕ.
Η κίνηση αυτή ανεβάζει κατακόρυφα τους τόνους στη διαπραγμάτευση για το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, καθώς η έγκρισή του απαιτεί ευρεία πολιτική συμφωνία και, στην πράξη, οι ισχυρές οικονομίες διαθέτουν σημαντική επιρροή. Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι σαφές: χωρίς βαθιές αναπροσαρμογές στις παραδοσιακές πολιτικές, οι χώρες αυτές δεν προτίθενται να συναινέσουν στο πακέτο 2028-2034.
Η επιστολή και το διακύβευμα του 2028-2034
Σύμφωνα με όσα περιγράφονται, η Γερμανία και ακόμη πέντε χώρες απειλούν να μην εγκρίνουν τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034, εάν δεν ικανοποιηθεί το αίτημά τους για περικοπές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ. Στο επίκεντρο βρίσκονται η ΚΑΠ και τα Ταμεία Συνοχής, δηλαδή χρηματοδοτικά εργαλεία που στηρίζουν αφενός τον αγροτικό τομέα και αφετέρου τη σύγκλιση και τις επενδύσεις σε λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες.
Η απειλή «μπλοκαρίσματος» λειτουργεί ως μοχλός πίεσης προς τα ευρωπαϊκά όργανα, αλλά και προς τις χώρες που ωφελούνται δυσανάλογα από τις συγκεκριμένες γραμμές χρηματοδότησης. Παράλληλα, εγγράφεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο συζητήσεων για το πώς θα κατανεμηθούν οι πόροι της επόμενης περιόδου, σε μια συγκυρία όπου οι ευρωπαϊκές ανάγκες πολλαπλασιάζονται και οι δημοσιονομικές ισορροπίες δοκιμάζονται.
Γιατί στο στόχαστρο ΚΑΠ και Ταμεία Συνοχής
Η ΚΑΠ και τα Ταμεία Συνοχής αποτελούν διαχρονικά από τα μεγαλύτερα «κομμάτια» του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, με ισχυρό πολιτικό αποτύπωμα σε κράτη-μέλη που βασίζονται σε αγροτικές ενισχύσεις ή σε κονδύλια περιφερειακής ανάπτυξης. Ακριβώς λόγω του μεγέθους τους, κάθε πρόταση για περικοπές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ συνεπάγεται βαθιές μετατοπίσεις: λιγότερα διαθέσιμα για άμεσες ενισχύσεις και επενδύσεις, περισσότερη πίεση για εθνική συγχρηματοδότηση και αναδιάταξη προτεραιοτήτων.
Σε πολιτικό επίπεδο, το διακύβευμα αγγίζει τη συνοχή της ΕΕ, καθώς η χρηματοδοτική «γέφυρα» προς τις περιφέρειες και τους παραγωγούς αποτελεί βασικό στοιχείο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η συζήτηση, έτσι, δεν είναι μόνο αριθμητική, αλλά και στρατηγική: ποια Ευρώπη θα χρηματοδοτηθεί στο 2028-2034 και με ποιους κερδισμένους και χαμένους.
Πιθανές συνέπειες και επόμενα βήματα
Η απειλή μη έγκρισης του προϋπολογισμού δημιουργεί τον κίνδυνο καθυστερήσεων και παρατεταμένης αβεβαιότητας, με αλυσιδωτές επιπτώσεις στον σχεδιασμό προγραμμάτων, στις προκηρύξεις έργων και στη δυνατότητα των κρατών-μελών να χαράξουν πολυετή πλάνα. Όσο η διαπραγμάτευση σκληραίνει, τόσο αυξάνεται η πίεση για συμβιβασμούς που θα κρατήσουν ενωμένη την Ένωση, χωρίς να αποδομηθούν πολιτικές που θεωρούνται «ραχοκοκαλιά» για πολλές οικονομίες.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να ενταθούν οι διαβουλεύσεις στις Βρυξέλλες, με τις θέσεις να δοκιμάζονται ανάμεσα σε δύο ανταγωνιστικές ανάγκες: τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη διατήρηση χρηματοδοτήσεων που στηρίζουν την αγροτική παραγωγή και την περιφερειακή ανάπτυξη. Το αν θα βρεθεί ισορροπία ή θα προκύψει παρατεταμένο αδιέξοδο, θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ θα κινηθεί στη νέα προγραμματική περίοδο 2028-2034.




















