Η Ουάσιγκτον κλιμακώνει τις πιέσεις προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ζητώντας να διοχετεύσουν στην αγορά περισσότερα αποθέματα πετρελαίου έκτακτης ανάγκης, καθώς η ραγδαία άνοδος των τιμών του αργού και του ντίζελ εντείνει την πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο όπου η διεθνής αγορά εμφανίζεται «σφιχτή» και οι γεωπολιτικοί κλυδωνισμοί μετατρέπονται γρήγορα σε κόστος στην αντλία και στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Η αμερικανική έκκληση και τα «40 εκατομμύρια βαρέλια»

Στις 29 Σεπτεμβρίου, ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ δήλωσε ότι «αρκετές ευρωπαϊκές χώρες-μέλη έχουν διαθέσει μόνο ένα μικρό μέρος του αργού πετρελαίου και των πετρελαϊκών προϊόντων που είχαν υποσχεθεί», καλώντας «κάθε χώρα-μέλος να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της». Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε ότι θα διαθέσει στην αγορά επιπλέον 40 εκατομμύρια βαρέλια, παρουσιάζοντας την κίνηση ως μέρος μιας συντονισμένης προσπάθειας σταθεροποίησης.

Στο παρασκήνιο, η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει την επιβολή απαγόρευσης εξαγωγής ντίζελ για 90 ημέρες, με στόχο να συγκρατήσει τις εγχώριες τιμές καυσίμων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Μια τέτοια επιλογή, ωστόσο, θα μπορούσε να μεταφέρει πρόσθετους κραδασμούς στην ευρωπαϊκή αγορά, η οποία παραμένει ευάλωτη στις διεθνείς ροές διυλισμένων προϊόντων.

Γιατί «φλέγεται» η αγορά: Ορμούζ, Κόλπος του Άντεν και επιθέσεις σε διυλιστήρια

Η αμερικανική πλευρά συνδέει την ανάγκη για επιπλέον αποδεσμεύσεις με την απότομη άνοδο των τιμών λόγω των αναταραχών στη Μέση Ανατολή. Οι διαταραχές στη ναυτιλία μέσω των Στενών του Ορμούζ, η κλιμάκωση των εντάσεων στον Κόλπο του Άντεν και οι επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια προσθέτουν πίεση σε μια αγορά που ήδη κινείται με περιορισμένα περιθώρια.

Ενδεικτικό του μεγέθους της αναταραχής είναι ότι το αμερικανικό ντίζελ έχει εκτοξευθεί στα 7 δολάρια το γαλόνι, ενώ το αργό πετρέλαιο Brent διαπραγματεύεται μεταξύ 97 και 102 δολαρίων ανά βαρέλι από τα τέλη Σεπτεμβρίου, σημειώνοντας αύξηση 25 έως 30 δολαρίων ανά βαρέλι σε σύγκριση με τα προπολεμικά επίπεδα.

Ο ρόλος του ΔΟΕ και τα «δύο τρίτα» που ήδη βγήκαν στην αγορά

Τον Μάρτιο, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ) συντόνισε την αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου, με την ΕΕ να συνεισφέρει περίπου το 20%, λίγο μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Ωστόσο, ο εκτελεστικός διευθυντής του ΔΟΕ, Φατίχ Μπιρόλ, υποβάθμισε την προοπτική νέας συντονισμένης αποδέσμευσης, σημειώνοντας ότι «περίπου τα δύο τρίτα» των εφεδρικών αποθεμάτων έχουν αποδεσμευτεί και φτάσει στις αγορές, ενώ «το ένα τρίτο δεν έχει ακόμη διατεθεί».

Παράλληλα, ο υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ, Νταγκ Μπέργκουμ, άφησε να εννοηθεί πως η Ευρώπη «θα μπορούσε να κάνει περισσότερα», ειδικά στο ντίζελ, υποστηρίζοντας ότι οι ευρωπαϊκές χώρες «διαθέτουν μεγάλα αποθέματα ντίζελ».

Η ευρωπαϊκή εικόνα: μεγάλα αποθέματα, άνισα κατανεμημένα

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η Ευρώπη διαθέτει «μαξιλάρι», αλλά με μεγάλες αποκλίσεις. Τον Μάιο του 2025, οι χώρες της ΕΕ διέθεταν συνολικά 108,6 εκατομμύρια τόνους αποθεμάτων πετρελαίου έκτακτης ανάγκης: περίπου 43,5 εκατομμύρια τόνους αργού πετρελαίου, 39 εκατομμύρια τόνους ντίζελ και πετρελαίου κίνησης και 10,4 εκατομμύρια τόνους βενζίνης. Η Φινλανδία διέθετε αποθέματα που αντιστοιχούσαν σε 178 ημέρες καθαρών εισαγωγών, έναντι 112 ημερών στην Ελλάδα, ενώ η Επιτροπή δεν έχει ακόμη δημοσιεύσει συγκρίσιμα στοιχεία για το 2026.

Σε πολιτικό επίπεδο, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν επισήμανε στις 29 Σεπτεμβρίου ότι η ΕΕ είχε δαπανήσει περισσότερα από 100 δισεκατομμύρια ευρώ επιπλέον για ενέργεια φέτος, χωρίς να λάβει σε αντάλλαγμα επιπλέον φυσικό αέριο ή πετρέλαιο.

Οι πιθανές συνέπειες για καταναλωτές και βιομηχανία

Ο Φρανσέσκο Σάσι, επίκουρος καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Όσλο, προειδοποίησε ότι μια απαγόρευση εξαγωγής ντίζελ από τις ΗΠΑ θα οδηγούσε σε «ακόμη πιο δαπανηρά σενάρια εφοδιασμού» για τους ευρωπαίους καταναλωτές και πρόσθετο κόστος για τη βιομηχανία, καθώς και σε υψηλότερες δημόσιες δαπάνες προστασίας νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Την ίδια ημέρα, στις 29 Σεπτεμβρίου, ο υπουργός Ενέργειας της Ιρλανδίας Ντάρα Ο’Μπράιεν χαρακτήρισε «απίθανη» μια απαγόρευση, σημειώνοντας πως θα έβλαπτε οικονομίες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, ωστόσο κάλεσε την Ευρώπη να προετοιμαστεί: «Δεν μπορούμε να εφησυχάζουμε».

Comments

comments

Διαβάστε επίσης

Επιστολή της Κύπρου στον ΟΗΕ: Το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη24 Οκτωβρίου 2026S&P διατηρεί στο BBB την αξιολόγηση της Ελλάδας με σταθερές προοπτικές24 Οκτωβρίου 2026Η Βουλή ψήφισε νομοσχέδιο για απαγόρευση των social media στους κάτω των 15 ετών24 Οκτωβρίου 2026HALC καλεί τον Ρούμπιο να απορρίψει δημόσια το τουρκολιβυκό μνημόνιο24 Οκτωβρίου 2026