Με φόντο ένα σύμπαν όπου η βία δεν είναι αφηρημένη έννοια αλλά καθημερινή εμπειρία, η Μεξικανή συγγραφέας Ντάλια δε λα Σέρδα μίλησε στο in για τις δικές της μυθοπλαστικές «Αδέσποτες Σκύλες». Πρόκειται για γυναίκες που κινούνται στα άκρα της κοινωνικής κλίμακας και στα όρια της αντοχής: πληρωμένες δολοφόνισσες, πόρνες, νοικοκυρές και το κακό συναπάντημα. Η ίδια, μέσα από αυτές τις φιγούρες, επιχειρεί να φωτίσει το πώς η γυναικεία ζωή μπορεί να γίνει πεδίο διαρκούς διαπραγμάτευσης εξουσίας, φόβου και επιβίωσης.
Γυναίκες σε πρώτο πρόσωπο, χωρίς εξωραϊσμούς
Οι «Αδέσποτες Σκύλες» δεν διεκδικούν μια εύκολη συμπάθεια ούτε μια μονοδιάστατη ανάγνωση. Οι ηρωίδες, όπως τις περιγράφει η Ντάλια δε λα Σέρδα, προκύπτουν από διαφορετικές κοινωνικές αφετηρίες και διαφορετικές διαδρομές, όμως συναντιούνται σε ένα κοινό σημείο: στη σύγκρουση με ένα περιβάλλον που τις πιέζει να σωπάσουν, να υποταχθούν ή να εξαφανιστούν. Από την ωμή πραγματικότητα της σεξουαλικής εκμετάλλευσης μέχρι την οικιακή ασφυξία, οι ιστορίες στήνουν έναν καθρέφτη όπου η γυναικεία εμπειρία δεν παρουσιάζεται ως «θέμα», αλλά ως αφετηρία αφήγησης.
Στον πυρήνα αυτής της γραφής βρίσκεται η ένταση ανάμεσα στο προσωπικό και το συλλογικό: οι επιλογές των ηρωίδων δεν είναι ποτέ «καθαρές» και οι συνέπειες δεν είναι ποτέ ανώδυνες. Η συγγραφέας επιμένει να κρατά το βλέμμα χαμηλά, στο επίπεδο της καθημερινότητας, εκεί όπου ο κίνδυνος δεν αναγγέλλεται με δραματική μουσική αλλά με μια φράση, ένα βλέμμα, ένα «κακό συναπάντημα».
Η βία ως δομή και όχι ως μεμονωμένο περιστατικό
Στην κουβέντα της με το in, η Ντάλια δε λα Σέρδα μίλησε για τις «Αδέσποτες Σκύλες» ως ένα πεδίο όπου οι ρόλοι που επιφυλάσσονται στις γυναίκες μπορούν να είναι αντιφατικοί και σκληροί. Πληρωμένες δολοφόνισσες, πόρνες, νοικοκυρές: τρεις κατηγορίες που συνήθως αντιμετωπίζονται είτε με δαιμονοποίηση είτε με ηθικολογία. Η συγγραφέας, ωστόσο, τις μετατρέπει σε φορείς ιστορίας και εμπειρίας, επιμένοντας στη σύνθεσή τους και στο πώς η βία τις διαπερνά, άλλοτε ως απειλή και άλλοτε ως εργαλείο επιβίωσης.
Αυτή η προσέγγιση έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή μετακινεί τη συζήτηση από το «τι έπαθε» στο «πώς ζει». Και μαζί θέτει το ερώτημα για το τι σημαίνει ασφάλεια, τι σημαίνει σεβασμός και τι σημαίνει φόβος στις σχέσεις εξουσίας, είτε αυτές εκδηλώνονται στον δρόμο, είτε στη δουλειά, είτε μέσα στο σπίτι.
Γιατί έχει σημασία να ακουστούν αυτές οι ιστορίες
Οι μυθοπλαστικές «Αδέσποτες Σκύλες» λειτουργούν ως ένα κάλεσμα να αντιμετωπιστούν ορισμένες γυναίκες όχι ως στατιστικές ή στερεότυπα, αλλά ως πρόσωπα με φωνή και αντιφάσεις. Η συνομιλία της Ντάλια δε λα Σέρδα με το in αναδεικνύει την ανάγκη να μιλήσουμε για τις γυναίκες που συχνά μένουν εκτός «καθωσπρέπει» αφηγήσεων: εκείνες που η κοινωνία θα προτιμούσε να μην κοιτάξει, επειδή αναγκάζουν όλους να δουν κατάματα τις ρωγμές.
Σε μια εποχή όπου η δημόσια συζήτηση για τη βία συχνά εγκλωβίζεται ανάμεσα στην καταγγελία και στην εξάντληση, το ενδιαφέρον μιας τέτοιας γραφής είναι ότι δεν προσφέρει εύκολες λύσεις. Προσφέρει, όμως, κάτι άλλο: χώρο για να ακουστεί η πολυφωνία της γυναικείας εμπειρίας, χωρίς ωραιοποίηση και χωρίς σιωπή.



















