Με νέα, πιο «σφιχτή» δημοσιονομική φιλοσοφία εισέρχεται η συζήτηση για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας διαμορφώνει τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034 σε περίπου 1,622 τρισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 1,16% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος της Ένωσης. Το ύψος αυτό είναι χαμηλότερο από την αρχική πρόταση της Κομισιόν, η οποία κινείτο στο 1,26% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος, ανοίγοντας έναν κύκλο πολιτικών ζυμώσεων και αντιδράσεων στα κράτη-μέλη.
Τι προτείνεται για το 2028-2034 και γιατί έχει σημασία
Το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο αποτελεί τον βασικό «χάρτη» δαπανών της ΕΕ για επτά χρόνια, καθορίζοντας το εύρος και τις προτεραιότητες της ευρωπαϊκής πολιτικής σε σειρά τομέων – από την οικονομική συνοχή έως τη χρηματοδότηση κοινών δράσεων. Η επιλογή της Ιρλανδικής Προεδρίας να «κλειδώσει» τον προϋπολογισμό σε περίπου 1,622 τρισ. ευρώ, στο 1,16% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος της Ένωσης, μεταφέρει το κέντρο βάρους από μια πιο επεκτατική προσέγγιση προς μια αυστηρότερη κατανομή πόρων.
Η διαφορά σε σχέση με το 1,26% που περιλαμβανόταν στην αρχική πρόταση της Κομισιόν δεν είναι απλώς τεχνικό ζήτημα. Μεταφράζεται σε περιορισμό του συνολικού «φακέλου» που θα κληθούν να διαχειριστούν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και, κατ’ επέκταση, σε πιο έντονο ανταγωνισμό μεταξύ πολιτικών προτεραιοτήτων και εθνικών προσδοκιών.
Το πολιτικό πεδίο: αντιδράσεις από τα κράτη-μέλη
Η πρόταση έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις από τα κράτη-μέλη, καθώς η διαπραγμάτευση για το ύψος του προϋπολογισμού συνδέεται άμεσα με το ερώτημα «ποιος πληρώνει» και «ποιος ωφελείται». Σε τέτοιους κύκλους διαπραγμάτευσης, οι κυβερνήσεις καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στις εσωτερικές πιέσεις για συγκράτηση εισφορών και στην ανάγκη διατήρησης επαρκών ευρωπαϊκών πόρων για κοινές πολιτικές.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ότι η συζήτηση δεν θα κριθεί μόνο σε αριθμούς και ποσοστά, αλλά και στη δυνατότητα της Ένωσης να πείσει πως οι προτεραιότητές της για την επταετία 2028-2034 μπορούν να χρηματοδοτηθούν με συνέπεια μέσα στο πλαίσιο του 1,16% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος, σε αντιδιαστολή με τη γραμμή του 1,26% που είχε χαράξει αρχικά η Κομισιόν.
Επόμενα βήματα και διακύβευμα
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να ενταθούν οι διαβουλεύσεις για την τελική μορφή του προϋπολογισμού 2028-2034, καθώς τα κράτη-μέλη θα επιχειρήσουν να επηρεάσουν το μείγμα δαπανών και το τελικό επίπεδο φιλοδοξίας. Το βασικό διακύβευμα είναι εάν θα επικρατήσει η λογική της αυστηρότερης δημοσιονομικής πειθαρχίας που αποτυπώνεται στα περίπου 1,622 τρισ. ευρώ (1,16% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος) ή εάν θα υπάρξουν πιέσεις για προσέγγιση πιο κοντά στην αρχική πρόταση της Κομισιόν (1,26%).
Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα είναι σαφές: ο επόμενος προϋπολογισμός δεν θα αποτελέσει απλή τεχνική επικαιροποίηση, αλλά πεδίο έντονων πολιτικών επιλογών, με άμεσες συνέπειες στον τρόπο που η ΕΕ θα χρηματοδοτήσει τις κοινές της πολιτικές στην επταετία 2028-2034.



















